Van pilot naar productie: waarom AI-projecten stranden en wat één workflow in productie vraagt
Gepubliceerd · 6 min leestijd
Bijna elke gereguleerde organisatie heeft AI-pilots. Weinig hebben AI in productie. Dat ligt niet aan de modellen of aan de ambitie. Het ligt aan drie praktische problemen die een pilot nooit hoeft op te lossen, en waar niemand budget voor reserveert tot de livegang.
Dit artikel beschrijft waar projecten stranden, wat er verandert als je de scope terugbrengt tot één workflow met één KPI, en wat je een leverancier vraagt voordat je tekent.
Het patroon: pilots overal, productie zelden
Leveranciersonderzoeken uit 2026 wijzen dezelfde kant op. De meeste organisaties draaien AI-pilots. Een klein deel haalt productie. Na de livegang kost het draaien meer dan het bouwen. Lees dit als indicatie; de onderzoeken verschillen in methode en steekproef, en het patroon telt zwaarder dan de precieze percentages.
Voor verzekeraars publiceerde DNB in januari 2026 dat de meeste grote en middelgrote verzekeraars minstens één AI-toepassing in reguliere bedrijfsprocessen hebben. DNB merkte ook op dat de vastlegging van keuzes en de monitoring na ingebruikname vaak achterlopen. Productie kan dus. Het onder controle houden is het moeilijke deel.
Waar het strandt: drie plekken
1. Data en toegangsrechten
Een pilot draait op een export. Iemand zet een steekproef documenten in een map, en het model presteert goed. Productie draait op live systemen, met live toegangsrechten. De workflow moet een dossier en de polisvoorwaarden uit het kernsysteem halen, en dat met de rechten van de gebruiker die de workflow start, niet met een serviceaccount dat alles ziet.
Dat betekent connectors met toegangsrechten, afgestemd met security en de data-eigenaar. Het is meestal het eerste moment waarop een pilotteam ontdekt dat het nooit een mandaat had.
2. Integraties en regels verstopt in code
Een pilot heeft een prompt en een demoscherm. Een productieworkflow heeft drempelwaarden, routeringsregels en uitzonderingen. In de meeste pilots zitten die in de prompt of in applicatiecode. Niemand buiten het team kan ze lezen, en een drempel aanpassen betekent een release.
In productie horen beslisregels in configuratie die de proceseigenaar kan lezen en wijzigen, bijvoorbeeld een beslistabel (DMN). Het model leest en classificeert; de regel bepaalt wat er daarna gebeurt.
3. Day-2: het deel waar niemand budget voor had
Day-2 is alles na de livegang. Monitoring. Updates. Opnieuw evalueren bij een modelwissel. Kosten per afdeling rapporteren. Iemand moet het eigenaarschap hebben, en het pilotbudget dekt het zelden. Hier stoppen projecten stilletjes: het team dat de pilot bouwde gaat verder, en niemand heeft dienst.
Wat er verandert met één workflow en één KPI
Een smalle scope klinkt bescheiden. In de praktijk is het wat productie haalbaar maakt.
- Eén proces betekent één data-eigenaar, één set toegangsrechten, één kernsysteem om aan te sluiten.
- Eén KPI, in week één gemeten als baseline, betekent dat je weet of de workflow werkt voordat iemand erover discussieert.
- Eén workflow past in één repository met versiebeheer: specificatie en prompts, domeinmodel, evaluatieset, deployment, beleid, runbook. Die repository is wat je draait, test en overdraagt.
De evaluatieset is het stille middelpunt. Het is een verzameling gouden voorbeelden met drempelwaarden. Elke build wordt ertegen getest. Elke modelwissel begint ermee. Blijft het resultaat binnen de drempels, dan gaat de wijziging live. Zo niet, dan niet.
Een uitgewerkt voorbeeld: document- en claims-intake
Een schadeafdeling ontvangt dossiers via e-mail, portaal en API. Vandaag opent een behandelaar elk dossier, zoekt de polis erbij, leest de documenten en beslist wat er moet gebeuren. De KPI is doorlooptijd per case.
De workflow in productie ziet er zo uit:
- Trigger. Een claim komt binnen via e-mail, portaal of API.
- Ophalen. De workflow haalt het dossier en de polisvoorwaarden uit het kernsysteem, met de toegangsrechten van de behandelaar.
- Lezen. Een open-weight model op EU-infrastructuur leest, vat samen en classificeert de documenten.
- Regel. Een beslistabel past drempels en routering toe: eenvoudige cases gaan de ene kant op, uitzonderingen de andere.
- Menselijke controle. De behandelaar ziet de samenvatting, de classificatie en de voorgestelde actie, en keurt goed of corrigeert.
- Actie. Het dossier staat klaar in het kernsysteem.
Niets in deze keten is bijzonder. Het werk zit in stap 2, stap 4 en de operatie erachter. Het model is één onderdeel, en vervangbaar: de workflow vraagt via een AI-gateway om een rol zoals "extractor", niet om een merk.
De data blijft in de EU. De sleutels blijven in het eigen sleutelbeheer van de verzekeraar. Er wordt niet getraind op klantdata. Dat is wat mensen bedoelen met soeverein; eerst het voordeel, dan het etiket.
Wat je een leverancier vraagt: zes vragen
- Welk proces, en welke KPI? Is het antwoord "het platform", dan is er nog geen productieplan.
- Hoe komt de workflow aan data? Vraag om connectors met toegangsrechten, niet om een export.
- Waar leven de regels? In configuratie die de business kan lezen, of in code die alleen de leverancier kan wijzigen?
- Hoe wordt kwaliteit getest? Vraag om de evaluatieset en de drempelwaarden.
- Wie draait het na de livegang, en wat kost dat? Day-2 hoort een regel in de offerte te zijn, geen verrassing.
- Wat krijgen we als we weggaan? Repository, images, modelreferenties, data-export. Op papier.
Hoe Clicksov het in acht weken doet (indicatief)
Clicksov brengt één workflow tegelijk naar productie en houdt die draaiend. De planning hieronder is indicatief; ze hangt af van de staat van je systemen en de beschikbaarheid van je data-eigenaar.
- Week 1. Kies het proces en één KPI. Meet de baseline.
- Week 2 tot 3. Ontsluit data en systemen: connectors met toegangsrechten, regels naar configuratie.
- Week 4 tot 6. Bouwen en testen tegen de evaluatieset.
- Week 7 tot 8. Livegang. Day-2 begint: monitoring, evaluaties bij elke modelwissel, updates, kosten per afdeling. Alles inbegrepen in de run fee.
De workflow draait op Europese partnerinfrastructuur of op je eigen locatie. Clicksov bouwt geen datacenters en geen modellen; het bouwt en draait de workflow erbovenop. De prijs is resultaatgericht: een eenmalige onboarding (indicatief vanaf € 25.000) en een maandelijkse resultaatfee per afgehandelde case (indicatief € 4 tot € 8, gemaximeerd), met partnerinfrastructuur doorberekend tegen kostprijs.
Wil je weten welke workflow als eerste in aanmerking komt? Plan een gesprek.
Bronnen
- DNB, "Verzekeraars en AI: DNB deelt nieuwste inzichten", 21 januari 2026: https://www.dnb.nl/nieuws-voor-de-sector/toezicht-2026/verzekeraars-en-ai-dnb-deelt-nieuwste-inzichten/
- CNCF, Certified Kubernetes AI Conformance-programma, 11 november 2025: https://www.cncf.io/announcements/2025/11/11/cncf-launches-certified-kubernetes-ai-conformance-program-to-standardize-ai-workloads-on-kubernetes/